De Kentering 3-HSC 3 4-4

Door Roel

KNSB competitie 3 oktober 2026 Team 3; mijn primeur als teamcaptain in de KNSB competitie. Het leven van een teamcaptain van een team van 8 personen (KNSB) is een stuk moeilijker dan het leven van een teamcaptain van een team van 4 personen (NBSB). Je moet namelijk wel controleren of iedereen aanwezig is. Zelfs met een overduidelijke groepsapp is dat niet vanzelfsprekend. Helemaal vergeten om tot 8 te tellen.

Na een paar minuten spelen kwam Hans vertellen dat er iemand van ons team ontbrak. Dat was schrikken, staan we al gelijk met 0-1 achter, nog afgezien dat het niet erg leuk is richting tegenpartij.

Wat nu? De telefoon staat uit en ik mag officieel met de telefoon ook niet de zaal verlaten. Toestemming van mijn tegenstander gevraagd en hij gaf gelukkig akkoord. Snel de zaal uit en bellen maar. Enfin, na een half uur of zo waren we weer compleet.

Gestrestst weer achter mijn bord gekropen. Kostte moeite om me opnieuw te concentreren. Gelukkig dacht mijn tegenstander mee en deed precies de zetten die hij niet moest doen. Al snel stond ik een pion voor en even later een tweede en had ik het loper paar. Gauw even de borden langs gelopen. Er was nog weinig van te zeggen, maar ik zag wel dat Pieter niet goed stond. De dames waren al van het bord. Weer op de eigen partij geconcentreerd en al snel had ik ook nog een loper voorsprong. Weer terug bij Pieter gaan kijken. Huh…… hij had weer een dame vs een toren bij de tegenstander. Hoe dan?

Al snel had Pieter als eerste zijn partij gewonnen en ik wist mijn loper tegen een toren om te ruilen en ook vrij snel daarna de winst binnen te halen. 2-0.

Daarna ging het fout. Op bord 1 verspeelde Hans een paard, bij Paul ging het ook niet goed en Peter offerde verkeerd en trok aan het kortste eind. Lex vocht als een leeuw maar moest uiteindelijk ook capituleren. 2-4.

Jan stond duidelijk beter met een loper en twee pionnen extra. Raakte zijn loper voorsprong weer kwijt, maar wist uiteindelijk zijn tegenstander te overtuigen dat verder spelen zinloos was. 3-4.

Nu kwam de volle last op Dick zijn schouders te liggen. Hij moest winnen. Hij stond iets beter, maar hoe ga je met die druk om en ook nog eens 14 man die je op de vingers kijken. Nou gewoon, hij speelde zoals altijd rustig en overwogen zet voor zet door.  Nam zijn tijd indien nodig en maakte het zijn tegenstander steeds iets lastiger tot die uitgeput opgaf. Uiteindelijk 4-4.

Tevreden? Ja en nee. We hadden met een beetje geluk net iets meer punten kunnen pakken, maar het had ook slechter kunnen aflopen.

 

De Kentering 1-ASV 6  6,5-1,5

Zaterdag 3 oktober mochten we weer. Als koeien die in het voorjaar de wei in mogen huppelde ik op mijn fiets – gelukkig ging dat goed – naar Rosmalen met veel zin in een wedstrijd schaken met ons eerste team. Twee teams speelden thuis dus veel gezelligheid in de zaal. Onze tegenstanders uit Arnhem waren er al vroeg en wachtten geduldig tot we al onze organisatorische zaakjes op orde hadden.

Na de afloop met 6,5 -1,5 appte Mike, die voor HMC 3 gespeeld had: “Jullie een makkelijke overwinning en jijzelf een remise zie ik? Goed gespeeld?” Het antwoord was twee keer ‘niet echt’.
Om met dat laatste te beginnen, mijn ‘niet echt’ goede partij op bord 3.
Op zet 11 speelde ik Da5 en nog terwijl ik de dame zag landen, bekroop me al het gevoel iets strategisch helemaal verkeerd te doen. De dreiging was oppervlakkig en makkelijk te pareren, en ze had daar vooral… niets te zoeken op die naar haar genoemde vleugel van het bord. De dame moest na enkele zetten weer terug en wit kwam lekker los. Dat ongelukkige gevoel van ‘de stelling verpest hebben’ bleef aan me kleven. En op zet 19 dacht ik verloren te staan. Zie diagram:
Wit heeft 19. Te1 gespeeld. De pion op e4 is moeilijk te verdedigen en kan niet meer opgespeeld worden, er dreigt h4 en Pb5 met paardvork op c7 en de penning op de dame kan benut worden met f4 (gxf4, Lxf4). Vele zorgen, en dat gevoegd bij mijn gevoel van ‘hoe heb ik me zo in de nesten kunnen werken’, maakte dat ik alleen naar wanhopig verdedigen keek en niet naar tegenkansen (Lb7!) met een pionoffer. De psychologie van het schaken: je emotie vertroebelt een objectief oordeel. De stelling is helemaal niet kansloos na 19… Lb7! Volgens de computer zelfs 0.0, niets aan de hand! Na 20. Lxe4 volgt namelijk 20…. Tad8 met voldoende compensatie voor de pion, en na 20… Txe4 volgt 20… Dc6! met dreiging op g2 en het paard op c3 en nu moet wit nauwkeurig Df3 en het vervolg spelen om niet te verliezen. Ik speelde echter 19… Ld6, ook om na 20. Pb5 Lb8 te kunnen spelen. Als dat op het bord gekomen was zou ik heel slecht gestaan hebben – 21. Lc4 dreigt, ook 21. Pc7, Lxc7 22. Txc7 zit er beroerd uit… Maar mijn tegenstander besloot tot mijn opluchting tot versimpeling 20. Pe4? Pxe4 21. Lxe4 Tb8 en ik zag weer licht aan het eind van de tunnel en wist het vervolg remise te houden.

Bent gaf na afloop aan om aan deze ‘psychologie van het schaken’ – in een negatieve vibe komen na een stomme zet – wel eens een trainingssessie te willen wijden. Goed idee. Hij had ook bij Lex gezien dat hij na het verlies van een kwaliteit in een baalmodus te schieten, terwijl hij objectief nog steeds beter stond.

Dan de andere partijen. Ook daarin ging het aanvankelijk ‘niet echt’ gemakkelijk. Lees verder →

Toernooi met poëtische ziel

Door David

De aankondiging in het KNSB magazine Schaken.nl van het komende rapidtoernooi de Tjeu Segers Rapidprijs (maandag 2 november) heeft afgelopen week een groot aantal clubleden ertoe aangezet zich snel op te geven. Terecht, met maar 40 beschikbare plaatsen en de steeds grotere belangstelling van leden van andere clubs, is het deelnemersveld zo vol. Als je je nog niet opgegeven hebt, doe dat dan snel; vandaag gaat de mailing de deur uit naar andere clubs en oud-deelnemers. Aanmelden

Ik vertelde Tjeu dat het toernooi, en ook hijzelf met naam en verdienste, genoemd waren in het blad, en vroeg hem of het hem leuk leek het toernooi dit jaar te openen. Die eer laat hij, vanwege zijn broze gezondheid, aan zich voorbij gaan. Voor wie Tjeu niet kent: hij was van 2000 tot 2021 lid, jarenlang secretaris en ontpopte zich in de loop der jaren als de poëet van de club met prachtige stukjes op de website over tal van schaakonderwerpen en observaties, in een bloemrijke dichterlijke stijl. In die mooie stijl is, na mijn vraag aan hem, ook zijn reactie, die ik hieronder weergeef.

28 sep 2026

Roel Jongenelen – Tjeu Segers

Goeiemiddag David,

Jouw suggestie om op 2 november de aftrap te doen, kan ik helaas niet volgen. Mijn avondritueel is mij te belangrijk om dat te doen. Daardoor grijp ik naast enkele leuke dingen maar ik krijg er rust en energie voor terug en die heb ik ook nodig. 


In plaats daarvan stuur ik je hierbij een gedichtje op, dat ik gemaakt heb na de tijd toen ik volop aan schaaktoernooien deel nam. Zo ben ik toch er geestelijk een beetje bij betrokken.

Schaaktoernooi

Toen ik nog sterke benen had en hersencellen
die dwongen mee te doen aan tal van schaaktoernooien,
om daar ambitieus prestaties rond te strooien,
trok ik naar Amsterdam, belust op schaakduellen

in een fikse zevenweekse veteranenstrijd;
Ik trof het allereerst een zeer bejaarde heer,
die, net als ik nu, diep moest peinzen elke keer
en ik dacht snel: die raakt aan mij z’n punt wel kwijt.

Ik drukte dan ook vlug hem in zijn stelling terug.
Hij sloot zijn ogen, alsof hij tot Caïssa bad,
sprak toen een woord waarop ik niet gerekend had
want zei geamuseerd met ’n listig lachje: “pat”.

Pionnen zijn de artillerie van het schaakspel

Door Jan de Leeuw

Op maandag 21 september speelde ik tegen Leon ter Beek. Leon heeft een rating van ongeveer 1900, dus dat werd een zware dobber. Ik kwam niet goed uit de opening en had een pion minder. Dat werden er in het middenspel meer. Dat had er mee te maken dat ik de pionnen gebruikte als breekijzer om het centrum open te breken. Leon had nog niet gerokeerd en zijn koning bevond zich nog op zijn vertrouwde plaats vanuit de beginstelling.

Uiteindelijk lukte het mij om de stelling in het centrum open te breken, met ook een kwaliteitsoffer.  De zwarte koning was kwetsbaar en lag in de vuurlinie. Leon speelde het prima maar maakte op de 30-ste zet een grote fout. Groot voordeel voor zwart veranderende in één keer in groot voordeel voor wit. Het lukte mij niet om zwart mat te zetten en de dames gingen van het bord, waarbij wit wel een gewonnen stelling overhield. Inmiddels was de tijdnoodfase aangebroken en daar raakte ik het overzicht kwijt. Ik gaf een loper weg en wat zetten verder ging ik door de vlag.

Uit geslagen positie was ik teruggekomen maar ik kon het niet afmaken.
Wat een enerverende partij!

Jan de Leeuw  – Leon ter Beek 
1. c4 c6 2. d4 d5. 3. Pf3 Pf6. 4. Pc3 dxc4.5. e4 b5. 6. e5 Pd5. 7. a3 Lf5 8. Ph4 Pxc3 9. bxc3 Le4. 10. Dg4 Ld5. 11. Le2 g6. 12. 0-0 e6. Hoewel zwart met g6 de toegang tot veld F5 extra vergrendeld heeft, besloot ik toch f4 te spelen met het idee het centrum op termijn open te breken. 13. f4 Le7. 14. Pf3 Pd7. 15. Ld2 Pb6. 16. f5 exf5. 17. Dh3 h5. 18. e6 (Zie diagram 1)


Nadat wit met het pionoffer f5 de E-lijn heeft geopend volgt een tweede pionoffer (e6) om de zwarte pionnenstructuur te verzwakken en veld e5 toegang te geven voor het witte paard.
Voor de goede orde: de evaluatiebalk van chess.com geeft -3,00 aan!

18
… Lxe6. 19. Pe5 Tc8 20 Tae1 Pd5.


Dit lijkt een goede zet, maar wellicht had zwart direct veld e5 moeten betwisten met het sterke witte paard (bv. met Pd7). 
Lees verder →

Simultaneously

Door David

Veel gebeurde gelijktijdig, en alles ging goed. Simultaan vergaderden de zaterdag- en avondteams over beschikbaarheid en afspraken voor de externe wedstrijden, en simultaan speelden Wilbert Schreurs en Adib Kamali simultaan tegen 22 clubgenoten, hoe simultaan kun je het hebben!
Die team meetings waren een primeur, en bleken een leuke en zinvolle seizoenstart van het externe teams. Geen idee welke afspraken in al die afzonderlijke teams gemaakt zijn, maar zo was het ook de bedoeling. Het onderling eens zijn over de beschikbaarheid, opstelling, rouleren, wanneer remise aannemen, vervoer en zo nog wat zaken is aan de teams zelf en fijn om het er over eens te zijn aan de start. En wellicht links of rechts een peptalk of bespiegeling over de tactiek.

Een nog mooiere dans van gelijktijdigheid was de dubbele simultaan die de seizoenstart van onze interne competitie vormde. Met de clubkampioen was afgesproken dat als er meer dan 16 deelnemers zouden zijn, de groep in tweeën gesplitst zou worden, en Wilbert was bereid dan die andere helft voor zijn rekening te nemen. In bedachtzame rondjes langs 12 borden kwamen op alle borden een soort ‘Adib-opstellingen’ op het bord met veel stukken en pionnen om mee te manoeuvreren. Al snel was er een overtuigende winst van Guy, die zag dat het paard van Adib een beetje te ver in een hoekje was gemanoeuvreerd en zijn stukken steeds meer speelruimte kregen.

Intussen verschenen er twee remises aan Wilberts tafels op het bord – tegen mijzelf en Gert-Jan – en kreeg Wilbert steeds meer kans om met veel snellere rondjes de andere spelers onder druk te zetten. Dat lukte succesvol, met 6 winstpartijen en nog twee remises. Een meer avondvullend programma speelde zich op de borden van Adib af, waar ook hij inmiddels winstpartijen noteerde, ook vier remises en ook een, mag ik het zeggen, verrassend verlies tegen Egbert. Proficiat Guy en Egbert! Niettemin, ook Adib kon met een score van 67% zeer tevreden op zijn debuut als simultaangever terug kijken.

Overzicht van de uitslagen:

Adib speelde aan 12 borden. Score 8 uit 12. Dat is 67%
Hij won van Pieter, Lex, Marty, Eduard, Arend en Dick.
Remise speelden Olaf, Mikel, Roel en Peter.
Guy en Egbert wonnen hun partij.

Wilbert scoorde 8 uit 10. Een 80% score.
Hij won van Martijn, Hans, Ton, Piet, Coen en Jan Meeks.
Remise speelden Jan de Leeuw, Ralf, David en Gert-Jan.