Door David

Dinsdag 13 oktober mochten twee van onze vier avondteams van start in de NBSB avondcompetitie, en ook nog eens tegen teams van een zelfde club, EGS in Goirle. Bij aankomst in het rustige zaaltje van Buurthuis De Wildacker stond niets klaar van wat leek op schaakattributen, maar wel een indrukwekkende kast met bollen wol en breigerei. We vreesden ons vanavond in heel andere patronen te moeten verdiepen dan waar we vertrouwd mee zijn, en probeerden ons te herinneren wat ook al weer opzetten in brei-jargon betekent en wat rechts en averecht inhoudt. Averechts is vast te lang in een verslag doorzagen over een breikast, en toen Maarten de Wit van de gastheren met stapels stukken, borden en klokken aan kwam sjouwen, waren de steken… ik bedoel stukken al snel opgezet in hun juiste positie.

Bij De Kentering A maakten Wilbert en Ivan hun debuut in het team, en in het B-team speelde Coen van Viegen zijn eerste externe partij voor De Kentering. Op bord 1 had Ivan een erg complexe partij met een volledig open bord, waar vooral Ivans koning onbeschermd was door pionnen, maar de open lijnen ook aanvalskansen boden. De lichte stukken van zowel Ivan als zijn tegenstander Robin Verhoeven hadden alle ruimte en de uitslag leek alle kanten op te kunnen uitvallen. Het werd, zoals dat vaak gaat in open stellingen waarin van alles gebeurt, uiteindelijk toch gewoon remise.
Minder voorspoedig verliep Wilberts partij op bord 2 tegen het talent Christian Zouridis, die in augustus in twee toernooien maar liefst 121 ratingpunten had gewonnen en, zoals ik enthousiast hoorde noemen onder zijn clubgenoten, ‘in the winning mood’ is. Zijn zet (met wit) Pe8!!+ was indrukwekkend, klopte in alle varianten en was winnend.
Minstens zo indrukwekkend was de winst van Bent op bord 3 tegen Pascal Graafmans. Bent offerde een kwaliteit en had beredeneerd dat zijn sterke loper en koningsaanval voldoende compensatie boden. Dat moest dan wel nog bewezen worden en bij het langslopen was me lange tijd nog niet duidelijk hoe die aanval dan ingezet moest worden. Bent gaf aan geen twijfels gehad te hebben en eigenlijk alleen het teruggeven van de kwaliteit zijn tegenstander remisekansen geboden zou hebben. Die hield vast aan zijn lichte materiële voorsprong, verdedigde met man en macht, verloor steeds meer pionnen en moest uiteindelijk het hoofd buigen na een fase van al maar beter gepositioneerde stukken van Bent en toenemende druk. 
Op bord 4 ontstond een evenwichtige stelling tussen Leon en Bart Plasmans, lieten beiden geen steken vallen, en mondde de partij uit in een evenwichtige uitslag. Zo ook de eindstand na deze eerste krachtmeting in de Hoofdklasse van de NBSB: 2-2

De Kentering B had een fijne start van het seizoen en mocht aan het eind van de avond een 1-3 overwinning noteren!

Al relatief vroeg in de avond ontstonden op verschillende borden stellingen waar maar nog voor maar voor twee resultaten gespeeld werd. Op bord 4 had Coen in een moment van onoplettendheid tegen René van den Bosch een pion weggegeven en had hij tot overmaat van ramp zwakke dubbelpionnen op de f-lijn en had zijn tegenstander maar liefst twee ver opgerukte en verbonden vrijpionnen op de b- en c-lijn. Het was een kwestie van tijd voordat de partij beslist zou zijn. René liet zijn vrijpionnen rustig staan op de verre 6e rij, en ging op zijn gemak de losse h-pion ophalen om ook op de h-lijn nog een vrijpion te creëren. 
Op bord 3 stond Ralf, na een correct torenoffer dat niet werd aangenomen, een gezonde pion voor. De weg naar de winst was echter, nadat de meeste stukken van het bord verdwenen waren en hij een paard en vrijpion (c-lijn), en zijn tegenstander een loper over hadden en beiden een pion op de h-lijn, niet zo eenvoudig. Er dreigde een loperoffer om de vrijpion uit te schakelen, waarna zijn tegenstander met zijn koning de andere pion aan de andere kant van het bord zou kunnen ophalen en er niet meer dan remise over was. Met 12 minuten op de klok en zijn tegenstander nog maar één minuut deed Ralf het verstandigste wat je kunt doen in zo’n situatie: 5 minuten op je handen gaan zitten en geduldig een winstplan uitdenken. “Ik heb echt tientallen paardsprongen in mijn berekeningen voorbij zien komen.” Het plan naar winst bestond, Ralf vond het, en hij kantte de partij daarna keurig af.
Op bord 2 had ik zelf na een aardige combinatie de stelling van mijn tegenstander flink geruïneerd en hield goed de druk erop. Het duurde lang voordat hij eindelijk kon rokeren achter de pionnenruïnes. De pion winst daarna kwam echter met een prijs. Mijn tegenstander, Peter-Paul van der Schoot, kreeg een tegenkans die van mijn kant nauwkeurig spel en het teruggeven van een pion had gevraagd om in het voordeel te blijven. Was ik dan toch te gulzig geweest met 18…. Txe4 (zie diagram)?
Wit had keuze uit drie veelbelovende zetten: 19. Dh5, 19. Df3 en 19. Txf7! Om met die laatste te beginnen: ik had die zet niet gezien, en hoop dat ik het correcte vervolg, 19… Le6 had gevonden. De stelling is, zowel na 20. Tf2 Txe3 als na 20. Df3 Lxf7 21. Dxe4 Dd7 + 22…. Te8 nog steeds gewonnen met die vrijpion en het passieve paard van wit. Mijn tegenstander koos tot mijn opluchting voor 19. Df3, en na 19… De7 20. Tfe1 g5!! 21. hxg5 Lg5 stond ik dik gewonnen en kon ik de vele voordelen in de stelling gemakkelijk verzilveren. Veel lastiger was 19. Dh5 geweest. Ik overwoog dan ofwel passief 19… Df8 te spelen, en zou na 20. Tf6 Te6 21. Taf1 Txf6 22. Txf6 Le6 23. Txh6 Dg7 weliswaar nog steeds oké (zelfs winnend volgens de computer) gestaan hebben, maar het ziet er al lang niet meer makkelijk uit. Het best zou na 19. Dh5 Le6! geweest zijn, een zet die ik inderdaad overwoog omdat het weggeven van h6 geen acuut gevaar oplevert. Na vervolgens 20. Dxh6 Txe3 blijft mijn promotiedreiging groot voordeel opleveren, kan mijn toren terugkeren naar e5 om g5 te dekken. Wit heeft ook, na een zwart Df8 op een goed moment, geen aanval meer. Zover kwam het dus niet en de vrijpion besliste de partij uiteindelijk.
Op bord 1 was het het spannendst. Bart stond zeer gedrongen na een zet of 20, een pion achter en nauwelijks tegenkansen. Hij overlegde of hij remise mocht aanbieden, wat, ook gezien de voorspoedige ontwikkelingen op bord 2 en 3, een prima idee was. Aan zo’n makkelijke teamoverwinning wilde tegenstander Alex van Lanen niet meewerken, en gelijk had hij: alleen hij leek te kunnen spelen voor winst. Dat veranderde toen het Bart lukte twee torens op de halfopen h-lijn te positioneren en na een loperoffer (!) een paard diep in de zwarte stelling kon plaatsen. Het vervolg was duizelingwekkend. Ook Barts dame wist over de open lijnen binnen te dringen en er ontstonden stellingen waar zijn tegenstander in toenemende tijdnood, steeds ook matdreigingen moest analyseren en pareren. Hoewel zwart inmiddels ook een vrije a-pion had, besloot Bart keer en keer opnieuw niet te versimpelen, wat in sommige stellingen ook winnend leek, maar steeds een nieuwe matdreiging te creëren. In een gewonnen stelling ging zijn tegenstander door de vlag. Klassepartij van Bart en een fraaie overwinning van ons team! 

Door Eduard

Nieuwe competitie, nieuwe kansen! Vorig jaar was onze eerste wedstrijd ook al tegen OSV 3 uit Oss en toen kwam ons team De Kentering 2, niet verder dan 4-4. Maar dit jaar hing er dankzij een veel sterker team, een mooie overwinning in de lucht. Iedereen was mooi op tijd in wijkgebouw Schadewijk.
Opmerkelijke naamgeving trouwens. Voorheen zal het ooit beter zijn geweest, maar nu kan een blind paard in deze wijk geen schade meer doen. Dat zag ik toen ik op de fiets – helemaal uit Rosmalen, maar wel elektrisch – de laatste straten naar de schaaklocatie aflegde. Ik moest heel even denken aan het lied “Woningnood” (1965) van Boudewijn de Groot, met de tekst “De wijk wordt gesaneerd en de huizen moeten plat. En de mensen staan te kijken en ze zeggen: “Zie je dat”. In die ouwe afbraakwoning woont toch nog een heel gezin. Stel je voor, zo’n vochtig huis, nou ja, wat zien ze daar nu in”. Alleen die laatste zin klopte niet, want het was deze zaterdag alweer mooi weer, terwijl schaken een prima binnensport is die goed gepaard gaat met guur herfstweer. Geen vochtige huizen dus, en ook geen blinde paarden, althans niet op het bord van De Kentering 2.
Lees verder →

Door Leon

Afgelopen maandag brak de interne competitie voor de tweede achtervolgende week een record. Vorige week werden er voor het eerst 16 partijen gespeeld, deze week waren het er maar liefst 17!

Een van deze partijen was een clash der classici, mijn partij tegen Gert-Jan. Gert-Jan is aan een goede reeks bezig. Eind vorig seizoen verloor ik mijn partij tegen hem, dus nu was ik gebrand op revanche.

Hieronder volgt de partij.

Gert-Jan – Leon, 5 oktober 2026

   1 e4 c5 2. d4 cxd4 3. c3 { Het Morragambiet. Zwart kan het pionoffer aannemen, maar moet dan heel goed weten wat hij doet. In ruil voor de pion krijgt wit een mooie aanvalsstelling. Ik ga liever over naar de Alapin. } 3… Nf6 4. e5 Nd5 5. cxd4 d6 { Zwart tast meteen het witte pionnencentrum aan. } 6. f4 { Dit speelde Gert-Jan ook tegen mij aan het einde van vorig seizoen. Toen liet ik mij afbluffen en Gert-Jan won een puike partij. Ik had die partij natuurlijk bekeken en nu pak ik het anders aan. } 6… dxe5 7. fxe5 Nc6 8. Nc3 Bf5 { Een actieve zet. Wit heeft een mooi pionnencentrum, maar zijn stelling ligt open. Door stukkenspel probeert zwart van deze ruimte in de vijandelijke stelling gebruik te maken. Wit moet al rekening houden met de dreiging 9… Pdb4, waarna veld c2 niet meer te dekken is. } 9. a3 { Verhindert een paardsprong naar b4. } 9… e6 10. Bb5? { Wit dacht tamelijk lang na over deze zet en was er na de partij terecht ontevreden over. Beter was 10. Pf3 Lg4 en na 11. Le2 Le7 12. 0-0 0-0 staat zwart marginaal beter. } 10… Nxc3?! { Ondanks een kwartier nadenken mis ik hier een goede kans. Met 11… Dh4+ 12. Kf1 (niet 12. g3? Pxc3 13. gxh4 Kxd1 13. Kxd1 Le4) 12… Dd8 kan zwart wits rokade onmogelijk maken, waarna zwart duidelijk beter staat. } 11. bxc3 { Na 11. Lxc6+ bxc6 12. bxc3 Dh4+ 13. Kf1 Dd8 staat zwart weer beter. } 11… Qd5 { Met een dubbele aanval op de loper en op pion g2. Maar wit kan beide tegelijk dekken. } 12. Qe2 Rc8 { Het zwarte voordeel is verdampt, nu wit gewoon kan rokeren en de ontwikkeling kan voltooien. } 13. Nf3 Be7 14. O-O O-O { Wanneer wit nu 15. Ld3 speelt, wat ik verwachtte, is de stelling in evenwicht. In plaats daarvan maakt Gert-Jan na enig nadenken een fout. } 15. Ng5? { Een pseudo-actieve zet die zwart de mogelijkheid geeft tot een combinatie. } 15… Nxd4! { Zwart maakt gebruik van de ongedekte positie van Ta1 en Lb5 en van het feit dat de c-lijn vrijkomt voor de zwarte toren. } 16. cxd4 Rc2! { Wit moet ook veld g2 blijven dekken. Hij moet dus de dekking van Lb5 opgeven. } 17. Qf3 Qxb5 { Een goede zet, waarmee zwart een pion wint bij goede stelling. Maar de computer laat zien dat 17… Dxd4+ nog iets sterker was. Na 18. Le3 Dxe5 heeft Lb5 geen veilig veld van terugtocht en gaat verloren, bijvoorbeeld na 19. a4 a6 20. Le2 Lxg5 21. Lxg5 Dxe2. } 18. Be3 Bg6 { Na tien minuten nadenken besluit ik geen risico te nemen. Ik trek de loper terug om veld f7 nog eens te dekken en een eventueel kwaliteitsoffer te voorkomen. } 19. Rab1 { Toen ik mijn loper terugtrok had ik gezien dat wit deze zet kon doen, maar ik had ook gezien dat ik mijn toren op b2 kon tussenplaatsen. Op het moment dat ik 19… Tb2 speelde, zag ik dat er nog een andere mogelijkheid was die misschien nog wel sterker was. } 19… Rb2?! { Niet slecht, maar beter is de zet die ik zag toen ik mijn toren al op b2 had gezet, namelijk 19… Txg2+! Dit levert zwart na 20. Dxg2 Lxb1 zonder complicaties nog een extra pion op. } 20. Rbc1 Rb3 { Pent de loper op e3 en valt daarmee het paard op g5 aan. } 21. h4 h6 { Voor de zekerheid verjaag ik het paard, dat eventueel nog voor problemen kan gaan zorgen. } 22. Ne4?! { Op dit veld staat het paard niet veilig. Wit staat verloren maar had nog het beste kunnen proberen met 22. Tc7!? in troebel water te vissen. Na 22… Ld8 kan hij 23. Pxe6!? proberen. Zwart kan het dan nog fout doen met 23… fxe6? 24. Dxf8+ en wit geeft mat in twee. Na 23… Txe3! 24. Dxe3 is 24… fxe6?! mogelijk (25. Txf8+ Kxf8 26. Txb7 Dc4 en zwart staat nog steeds gewonnen) maar het overtuigendste is 24… Dxf1+! 25. Kxf1 fxe6+ 26. Kg1 Lxc7 en zwart wint. } 22… Qd3! { Met een dubbele aanval op paard en loper. } 23. Rfe1 Qxe4 24. Qf2 Qxh4 25. g3 Qg4 26. a4 f6 27. Rc7 Bd8 { Ook direct 27… fxe5 wint. } 28. Rc8 fxe5 29. Qg2 Be4 { De kortste weg naar de winst. } 30. Qh2 Rxe3! { Wit kan niet meer aan mat ontkomen. } 31. Rxe3 Qd1+ { Na 32. Te1 Dxe1# staat wit mat. Wit geeft het op. } *   

Door Roel

KNSB competitie 3 oktober 2026 Team 3; mijn primeur als teamcaptain in de KNSB competitie. Het leven van een teamcaptain van een team van 8 personen (KNSB) is een stuk moeilijker dan het leven van een teamcaptain van een team van 4 personen (NBSB). Je moet namelijk wel controleren of iedereen aanwezig is. Zelfs met een overduidelijke groepsapp is dat niet vanzelfsprekend. Helemaal vergeten om tot 8 te tellen.

Na een paar minuten spelen kwam Hans vertellen dat er iemand van ons team ontbrak. Dat was schrikken, staan we al gelijk met 0-1 achter, nog afgezien dat het niet erg leuk is richting tegenpartij.

Wat nu? Lees verder →

Zaterdag 3 oktober mochten we weer. Als koeien die in het voorjaar de wei in mogen huppelde ik op mijn fiets – gelukkig ging dat goed – naar Rosmalen met veel zin in een wedstrijd schaken met ons eerste team. Twee teams speelden thuis dus veel gezelligheid in de zaal. Onze tegenstanders uit Arnhem waren er al vroeg en wachtten geduldig tot we al onze organisatorische zaakjes op orde hadden.

Na de afloop met 6,5 -1,5 appte Mike, die voor HMC 3 gespeeld had: “Jullie een makkelijke overwinning en jijzelf een remise zie ik? Goed gespeeld?” Het antwoord was twee keer ‘niet echt’.
Om met dat laatste te beginnen, mijn ‘niet echt’ goede partij op bord 3.
Op zet 11 speelde ik Da5 en nog terwijl ik de dame zag landen, bekroop me al het gevoel iets strategisch helemaal verkeerd te doen. De dreiging was oppervlakkig en makkelijk te pareren, en ze had daar vooral… niets te zoeken op die naar haar genoemde vleugel van het bord. De dame moest na enkele zetten weer terug en wit kwam lekker los. Dat ongelukkige gevoel van ‘de stelling verpest hebben’ bleef aan me kleven. En op zet 19 dacht ik verloren te staan. Zie diagram:
Wit heeft 19. Te1 gespeeld. De pion op e4 is moeilijk te verdedigen en kan niet meer opgespeeld worden, er dreigt h4 en Pb5 met paardvork op c7 en de penning op de dame kan benut worden met f4 (gxf4, Lxf4). Vele zorgen, en dat gevoegd bij mijn gevoel van ‘hoe heb ik me zo in de nesten kunnen werken’, maakte dat ik alleen naar wanhopig verdedigen keek en niet naar tegenkansen (Lb7!) met een pionoffer. De psychologie van het schaken: je emotie vertroebelt een objectief oordeel. De stelling is helemaal niet kansloos na 19… Lb7! Volgens de computer zelfs 0.0, niets aan de hand! Na 20. Lxe4 volgt namelijk 20…. Tad8 met voldoende compensatie voor de pion, en na 20… Txe4 volgt 20… Dc6! met dreiging op g2 en het paard op c3 en nu moet wit nauwkeurig Df3 en het vervolg spelen om niet te verliezen. Ik speelde echter 19… Ld6, ook om na 20. Pb5 Lb8 te kunnen spelen. Als dat op het bord gekomen was zou ik heel slecht gestaan hebben – 21. Lc4 dreigt, ook 21. Pc7, Lxc7 22. Txc7 zit er beroerd uit… Maar mijn tegenstander besloot tot mijn opluchting tot versimpeling 20. Pe4? Pxe4 21. Lxe4 Tb8 en ik zag weer licht aan het eind van de tunnel en wist het vervolg remise te houden.

Bent gaf na afloop aan om aan deze ‘psychologie van het schaken’ – in een negatieve vibe komen na een stomme zet – wel eens een trainingssessie te willen wijden. Goed idee. Hij had ook bij Lex gezien dat hij na het verlies van een kwaliteit in een baalmodus te schieten, terwijl hij objectief nog steeds beter stond.

Dan de andere partijen. Ook daarin ging het aanvankelijk ‘niet echt’ gemakkelijk. Lees verder →